Abbasilerin Birinci Asrında Bağdat (Kadir KAN)

Bu tez, Abbâsî Devleti’nin kuruluş sürecini ve devletin ilk yüzyılında Bağdat’ın siyasî, idarî, sosyal ve kültürel gelişimini çok boyutlu bir tarihsel perspektifle ele almaktadır. Abbâsîler döneminde inşa edilen Bağdat şehri, yalnızca bir başkent değil; aynı zamanda İslâm dünyasının ilmî, ekonomik ve entelektüel merkezi hâline gelmiştir. Çalışma, bu dönüşümün arka planını, kurucu dinamiklerini ve tarihsel sonuçlarını ayrıntılı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır.

Tezde, Bağdat’ın kuruluş süreci Abbâsî ihtilâli sonrası ortaya çıkan siyasî ihtiyaçlar bağlamında değerlendirilmekte; şehrin planlaması, idarî yapısı ve halifelik kurumu ile ilişkisi tarihsel kaynaklar ışığında analiz edilmektedir. Ayrıca Abbâsî Devleti’nin ilk asrında Bağdat’ın, farklı etnik ve kültürel unsurları bünyesinde barındıran kozmopolit yapısı ele alınmakta; bu yapının ilmî faaliyetlere, ekonomik hayata ve şehir kültürüne etkileri ortaya konulmaktadır.

Çalışma, Bağdat’ın Abbâsî iktidarının merkezîleşmesindeki rolünü ve bu rolün İslâm tarihindeki uzun vadeli etkilerini değerlendirmesi bakımından önem arz etmektedir. Klasik tarih kaynakları ve modern araştırmaların birlikte kullanıldığı bu tez, Abbâsîler dönemi şehir tarihi, siyaset ve medeniyet çalışmaları açısından temel bir başvuru niteliği taşımaktadır.

Bu ön bilgi metni, eserin kapsamı ve içeriği hakkında genel bir çerçeve sunmakta olup, ayrıntılı analizler ve tarihsel veriler için tezin tamamının incelenmesi tavsiye edilmektedir.