Karşılaştırmalı Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesi Ses Bilgisi (Özlem ERDOĞAN)

Karşılaştırmalı Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesi Ses Bilgisi adlı bu tez, Türkiye Türkçesi ve Türkmen Türkçesinin ses bilgisi (fonetik ve fonoloji) özelliklerini karşılaştırmalı olarak inceleyen akademik bir çalışmadır. Araştırma, iki Türk lehçesi arasındaki benzerlik ve farklılıkları sistematik biçimde ortaya koymayı ve Türk lehçeleri arasındaki tarihî ve yapısal ilişkileri ses bilgisi düzleminde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Çalışmanın giriş bölümünde ses bilgisi kavramı, Türk dilinde fonetik ve fonolojik araştırmaların genel çerçevesi ile karşılaştırmalı yöntem açıklanmıştır. Ardından Türkiye Türkçesinin ünlü ve ünsüz sistemi, ses olayları ve fonolojik özellikleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.

Tezin ikinci bölümünde Türkmen Türkçesinin ses bilgisi yapısı incelenmiş; ünlü ve ünsüz envanteri, uzun ünlüler, ses değişmeleri ve lehçeye özgü fonetik özellikler örneklerle ortaya konulmuştur. Bu bölümde Türkmen Türkçesinin tarihî gelişimi ve diğer Türk lehçeleriyle olan ilişkisine de değinilmiştir.

Son bölümde ise Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesi ses bilgisi bakımından karşılaştırılmış; ünlü uyumları, ünsüz değişmeleri, ses düşmeleri ve türemeleri gibi başlıca fonolojik unsurlar analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, iki lehçe arasındaki ortak Türkçe unsurları ve ayrışma noktalarını açık biçimde göstermektedir. Bu tez, Türk lehçeleri araştırmaları ve karşılaştırmalı Türk dili çalışmaları açısından önemli bir akademik kaynak niteliğindedir.