Klasik Dönemdeki Kelam Ekollerine Göre Mucize Anlayışı – Yusuf RAHMAN (Mustafa AKÇAY, H. İbrahim BULUT)

Klasik Dönemdeki Kelâm Ekollerine Göre Mucize Anlayışı başlıklı bu tez, İslam düşünce tarihinde kelâm ekollerinin mucize kavramına yaklaşımlarını karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Çalışmada özellikle Ehl-i Sünnet kelâmı (Eş‘arîlik ve Mâtürîdîlik) ile Mu‘tezile başta olmak üzere farklı ekollerin mucize anlayışları sistematik biçimde ele alınmıştır.

Tezde mucize kavramının tanımı, mahiyeti ve imkânı; nübüvvetin ispatı bağlamında değerlendirilmiş, mucizenin peygamberlik müessesesiyle olan ilişkisi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca “adetullah”, “sebeplilik”, “harikulâdelik” ve “Allah’ın fiilleri” gibi temel kelâmî meseleler çerçevesinde mucizenin teorik temelleri tartışılmıştır.

Çalışmada, kelâm ekollerinin mucizeyi açıklarken benimsedikleri epistemolojik ve ontolojik yaklaşımlar karşılaştırılmış; Mu‘tezile’nin daha rasyonalist çizgide geliştirdiği yorumlar ile Ehl-i Sünnet’in ilâhî kudret ve iradeyi merkeze alan anlayışı arasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra mucize–keramet ayrımı, sihir ve olağanüstü olaylar gibi konular da ele alınarak kavramsal çerçeve genişletilmiştir.

Bu tez, kelâm ilmi, İslam düşünce tarihi ve nübüvvet teorisi alanlarında çalışan araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı olup, klasik dönem kelâm ekollerinin mucize anlayışlarını bütüncül ve mukayeseli bir şekilde değerlendirmektedir.