Arap Dilinde Gayr-i Munsarifler (Aladdin GÜLTEKİN)

Bu tez, Arap dilinin nahiv kuralları içerisinde önemli bir yer tutan gayr-i munsarif (diptot) isimler konusunu kapsamlı ve sistematik bir şekilde incelemektedir. Çalışma, Arapçada i‘rab kurallarına tâbi olmakla birlikte bazı yönlerden istisna teşkil eden gayr-i munsarif kelimelerin yapısal ve fonksiyonel özelliklerini açıklamayı amaçlamaktadır.

Tezde öncelikle munsarif ve gayr-i munsarif kavramları, klasik Arap grameri çerçevesinde ele alınmış; ardından gayr-i munsarifliğe sebep olan illetler ayrıntılı biçimde tasnif edilmiştir. Bu bağlamda, tek illetli ve iki illetli gayr-i munsarifler, örnekler eşliğinde açıklanmış ve Arapça kullanım içindeki işlevleri değerlendirilmiştir. Ayrıca Kur’ân-ı Kerîm, klasik edebî metinler ve nahiv kaynaklarından örnekler verilerek konunun uygulamadaki yansımaları ortaya konulmuştur.

Çalışma, gayr-i munsarifliğin yalnızca teorik bir nahiv konusu olmadığını; metinlerin doğru anlaşılması, i‘rab tespiti ve anlam çözümlemesi açısından belirleyici bir role sahip olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle tez, Arap dili öğretimi, klasik metin okuma ve gramer çözümlemesi alanlarında çalışanlar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.